Bizans İmparatorluğu Tarihi-Radi Dikici

bizans

Uzun zamandır Bizansla ilgili bir kitap okumak istiyordum. Geçen gün tesadüf eseri Radi Dikici’nin kitabını gördüm. Bizans bizim için hep düşmandır. 1000 yılı aşkın süre bu topraklarda hüküm süren bu imparatorluk hakkında hiçbir şey bilmeyiz. Herhalde bir anket yapsak, Bizans deyince herkesin aklına en çok 1453 gelir. Sadece Bizans hakkında değil, Anadolu’da yeşermiş diğer uygarlıklar hakkında da pek bir şey bilmiyoruz. Anadolu Uygarlıkları bilgimiz, başkenti-kurucusu ve yıkandan ibaret. Buna karşılık önümüze pişiril pişirilip konulan bir Osmanlı var. Halbuki biz Osmanlının olduğu kadar Bizans’ın da torunlarıyız, Dikici de bu konuya parmak basıyor zaten. Avrupalılar nasıl kendilerini Roma’nın mirasçıları olarak görüyorsa, bizim de kendimizi Bizans’ın mirasçısı olarak görmemizi, bu yolla onları bazı konularda ikna edebileceğimizi söylüyor.

konstnatin

Dikici bizim Bizans’ı dahi iyi anlamamız için Diocletian zamanına götürüyor. Diocletian, imparatorlukta dörtlü (tetrarchy) bir yapı kuruyor. İki Augustus, iki tane de Ceaser imparatorluğu yönetmeye başlıyor.  Diocletian  ve Maximian ilk  Augustuslar oluyorlar, Ceasarlar ise Galerius ve Konstantinus oluyor. Konstantinus Büyük Konstantin’in babası. Konstantin imparator olunca, Byzantium’u başkent yapmak istiyor ve şehrin adını Constantinople olarak değiştiriyor. Konstantin dünya tarihinde oldukça  önemli bir rol oynuyor. Hristiyanlığın üzerindeki baskıları kaldırıyor ve dinin daha hızlı yayılmasını sağlıyor.

Dikici, Bizans isminin aslında sonradan uydurulmuş olduğunu belirtiyor.  İmparatorluk yıkılana kadar kendilerine Roma İmparatoru diyorlar, halk da kendini Romalı olarak görüyor. Umursamaz Honorius altındaki Batı Roma 476 yılında çöküyor. Bizans ise varlığını bir 1000 yıl daha devam ettiriyor. Dikici’nin kitabını okuduktan sonra, Bizansla Osmanlının bazı konularda benzeştiğini fark ettim. İkisi de son yıllarında bir bakıma sömürge haline geliyor. Ama Bizans’ta onlarca hanedan değişimi olmasına rağmen, Osmanlı bildiğiniz gibi tek bir hanedanla yönetiliyor. Osmanlıda otoritenin ne kadar kuvvetli olduğunun işareti belki de. Televizyonlarda son zamanlarda sıklıkla dile getirilen biat kültürünün bir ürünü. Dikici kitabında Bizans’ın toplum hayatına da yer vermeye çalışmış ama bence çok da yeterli olmamış. 1000 yıllık bir tarihi, 500 sayfada mümkün olabilecek en iyi şekilde anlatmış Dikici. Romalılarda da nazar inancı, kem gözden korkma varmış hatta bunun için yanlarında muskalar taşırlarmış.

ayasofya-cami-

Bu ülkede yaşayan herkesin bu büyük imparatorluğu tanıması gerektiğini düşünüyorum. Bunu, bizim okullarımızda elde edemeyeceğimiz açık. Onlar dindar bir nesil yetiştirmekle meşguller.  Oysa, müfredata “Bizans ve Anadolu Uygarlıkları” diye bir ders konsa iyi olmaz mıydı? “Başkent- kurucu-yıkan” üçgeninden kurtulsak ve geçmişimizi daha iyi öğrensek.

 

M.Berkay Sülek

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s