Haneke, Haneke’yi Anlatıyor

Son iki yılda çıkan ikinci Haneke röportaj kitabıyla karşıya karşıyayız. Everest  Yayınevi ‘Haneke, Haneke’yi Anlatıyor’ kitabını Mayıs ayında basmış. Everest, sinemayla ilgili pek kitap çıkarmayan bir yayınevi. Bu durumu Haneke’nin artan popülaritesiyle açıklayabiliriz bence. Sonuçta  iki Altın Palmiye ve Oscarlı bir yönetmen. Kitabın baskısını da sevdiğimi söylemeliyim, her ne kadar Haneke ile pek fazla özdeşleştiremesek de alabildiğine parlak renkler kullanılmış kapakta, bu da ilginç bir ayrıntı olmuş.

Röportajı yapan Michel Cieutat ve Philippe Rouyer. Sordukları sorulardan neden böyle bir kitabı hazırlamakta yetkin olduklarını anlayabiliyoruz. Hem Haneke’nin sinemasına hem de dünya sinemasına oldukça hakimler. Kitapta Haneke’nin çocukluğundan son filmi ‘Aşk’a kadar pek çok konu üzerinde konuşmuşlar. Bu röportajı okuduğunuzda, Haneke hakkında aklınızda tam bir fikir oluşabiliyor. Ben bütün filmlerini izlemediğim halde kitaptan büyük bir zevk aldım. Bütün filmler görüldükten sonra alınan zevk çok daha fazla olacaktır. Gerçi Haneke’nin televizyon için yaptığı filmleri bulmanın biraz zor olacağını düşünüyorum.

Kitapta Haneke’nin hayatına dair pek çok ilginç bilgiye ulaşabiliyorsunuz. Bunlardan bana en ilginç geleni ise, gençliğinde tiyatroda çalışırken eroin kullandığını söylemesi oldu. Tanıdığım kadarıyla, böyle bir kişiden beklenecek bir şey değil gerçekten. Benim açımdan bir başka mutluluk da  Haneke ile bir konuda hemfikir olmamızdı ki bu bana çocukça bir mutluluk verdi.

Genç kızın öldürülme anının görüntüsünden bizi esirgiyorsunuz, Benny’nin tabancasından çıkan sesle yetiniyoruz. Daha etkili olduğunu düşündüğünüz için mi bu yolu tercih ettiniz?

Tabii ki! Bütün iyi gerilim ve korku gerilim  filmlerinde bu böyledir zaten. Birtakım görüntüleri empoze etmektense seyircinin hayal gücünü çalıştırmak daha etkilidir; görüntü her zaman daha düz, daha sıradandır. Bazen sıradanlık da gayet etkili olabilir tabii. Sözünü ettiğimiz durumda, Benny’yi kızı haklarken göstermek fazla yavan olurdu ve teknik açıdan da hiçbir yere varamazdınız. Ayrıca zaten ölüm sahnesini oynaması çok zor iki ergen var. Ölüm sahnelerinde inandırıcı bir oyunculuğa çok nadir rastlarsanız. Bence hakikaten öldüğü etkisini uyandıran bir tek ‘Ship of Fools’  filmiyle Oskar Werner olmuştur. Nasıl becerdiğini bilmiyorum, darbeyi aldığı anda birden vücudu donuyor sanki, inanılır gibi değil. Bence Oskar Werner, 20.yüzyılın en büyük aktörlerindendi. Ama genel olarak oyuncuların ölürken gösterilmemeleri taraftarıyım; çünkü mutlaka sahte kokuyor. Teknik açıdan da böyle. Sinemasal anlatım açısından hayal gücü her zaman görüntüden daha güçlüdür.

Kitapta ilgimi çeken yerlerden birisi de Haneke’nin öğrenci filmleri hakkındaki görüşleri oldu. Haneke öğrenci filmlerinin teknik bakımdan genelde iyi olduğunu, ama oyuncu yönetimi bakımından zayıf olduğunu söylüyor. Viyana Üniversitesi’ndeki öğrencilerine bir yerde tiyatroda çalışmalarını, mümkünse bir oyun yönetmelerini tavsiye ettiğini söylüyor. Haneke’nin röportaj sırasında müziğe de ne kadar hakim bir isim olduğunu anlıyorsunuz, diğer çoğu büyük yönetmen gibi. Haneke bu kitapta değil ama, yönetmen olmasa orkestra şefi olmak isteyeceğini söylüyor.

Kitabın, Haneke sinemasına meraklı olanlar için çok doyurucu olduğunu düşünüyorum.  Haneke’nin bütün işlerinin yanı sıra, ayrıca özel hayatı üzerinde de biraz durulmuş. Son zamanlarda sinemayla ilgili çıkan en iyi kitaplardan biri belki de. Everest Yayınevi’nden daha fazlasını bekliyoruz.  Böyle büyük bir yayınevinin sinemayla ilgili iki kitap çıkarması üzücü gerçekten.

Mehmet Berkay Sülek

 

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s