Üç Bariton

 

Erkek sesi, kadın sesine göre her zaman daha fazla beğenilmiştir. Bunda erkek sesinin daha yüksek yerlere çıkabilmesinin katkısı büyüktür bence. Bunun dışında, uzun yıllar boyunca kadınların sahneye çıkmasının hoş görülmemesi de böyle bir kültür geliştirmiş olabilir. Hatta countertenorlerin  ortaya çıkmasının sebeplerinden biri de budur. Ama Chopin gibi bazı besteciler de kadın sesine aşık olmuşlardır. Şimdi bu konuyu dışarıda bırakalım ve üç büyük baritonu tanıyalım.

Bryn Terfel

Terfel, bu yazıda yer alan diğer iki isimden çok daha büyük bir üne sahip. Belki de sadece sesi ile değil, oyunculuk yeteneğiyle de diğerlerinden ayrılıyor. Ayrıca Terfel’in opera dünyasına ait olduğunu söyleyebiliriz. Her rolün altından kalkabilecek; hem Papageno’yu, hem de Wotan’ı seslendirebilecek bir ses aralığına sahip. Ama lied repertuvarında o kadar da başarılı olduğu söylenemez. Bence operadan getirmiş olduğu teatralliğe yenik düşüyor Terfel. Nitekim içinde muziplik barındıran, karakterlerin baskın olduğu eserleri daha iyi seslendirdiğini de söyleyebiliriz. Terfel’in ‘Madamina’ ya da Arrigo Boito’un ‘Son lo spirito che nega’ gibi eserleri seslendirirken daha fazla zevk aldığını hissedebiliyoruz. Ayrıca snob klasik müzik dünyasının omuz silkebileceği ‘If I were a Richman’ ya da ‘Mack the Knife’ gibi eserleri seslendirmekten de uzak  durmuyor. Terfel’ın o muhteşem kariyerini burada yazmaya gerek de yok ama onun kariyeri için belki de dönüm noktası olan, 1989 BBC Cardiff Singer of the World Competition’da Dmitri Hvorostovsky’nin arkasında kalarak ikincilik ödülünü aldığını da belirtelim.

 

Matthias Goerne

Goerne, Alman lied repertuvarı denince akla gelen ilk isimlerden biri olsa gerek. Ben de kendisini geçtiğimiz yaz Salzburg Festivali’nde Christoph Eschenbach eşliğinde dinleme şansına erişmiştim. Schumann’ın Dichterliebe’sini seslendirmişti. Konserde Goerne’ye her ne kadar bir kez daha hayran olsam da Eschenbach’ın agresifliği onun performansını bir parça gölgeledi. Hatta Eschenbach, ne zaman Goerne’yi yönetmeye başlayacak diye merak ettim. Ama konserin sonunda her ikisi de büyük bir alkış aldı. Tabii bu Eschenbach’ın isminden de kaynaklanıyordu.

Goerne asıl olarak Schubert liedleriyle tanınıyor. Ben bu konuda uzman değilim tabii ki ama en iyi Winteirrese kaydına sahip bence. Onun ne kadar iyi olduğunu anlamak için önce Jonas Kaufmann’ın kaydını dinlemek daha yerinde olacaktır. Tamam ona da lafımız yok ama lied söylemek daha farklı bir uğraş. Goerne’yi daha önce dinlememiş olanlara ‘Ersstarrung’ ve ‘Im Frühling’i  ondan dinlemelerini tavsiye ediyorum. Bu iki lied’i arka arkaya dinleyince, onun sesinin kıvraklığını daha iyi algılayabiliyoruz.

 

Christian Gerhaher

Gerhaher, bana göre hak ettiği üne kavuşamamış isimlerden birisi ve en az Terfel kadar iyi bir sanatçı. Özellikle Mahler repertuvarıyla tanınıyor. Şu an yaşayan sanatçılar içinde, en iyi ‘Lieder eines fahrenden Gesellen’ kaydını yapmış sanatçı. Ayrıca  Wagner’in Tannhauser operasından ‘Blick ich umher in diesem edlen kreise’yi de bir ayrı seslendiriyor. Bu aryanın Mahler’in müziğine ne kadar yakın olduğunu düşününce, normal tabii diyoruz (kişisel görüşüm).  En son olarak bir Mozart kaydı yapmış  ama, onun için Terfel’e söylediğimiz şeyin tersini söyleyebiliriz. Gerhaher de Mozart operalarının gerektirdiği teatralliğe pek uyamamış galiba. O yine Mahler söylemeye, biz de onu dinlemeye devam edelim bence.

Bu yazıda kısaca en sevdiğim üç baritonu tanıtmaya çalıştım. Onların hayat hikayelerine, kariyerlerine yer vermedim ama nacizane neden iyi olduklarını anlatmaya çalıştım. Ama tabii ki ben bir uzman değilim; sadece bu müziği anlamaya, öğrenmeye çalışan bir gencim. Siz de beğendiğiniz baritonlardan yorum kısmında bahsederek bu yazıyı daha ilginç hale getirebilirsiniz. Yukarıda yer vermedim ama genç Henk Neven ve çok geniş bir repertuvara sahip olan Roderick Williams’ı da dinlemenizi, araştırmanızı tavsiye ederim.

Mehmet Berkay Sülek

 

 

 

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s